UWV PLATFORM VOOR EN DOOR MENSEN MET EEN ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSUITKERING
Mijn beperking en lastige keuzes
belangrijke keuzes maken met een chronische ziekte
Hulp geven en krijgen Interview

Op de bank bij de psych

Roos (25, Wajong) kreeg er met haar chronische ziekte ook allerlei lastige keuzes bij.

keer gelezen
309

Ziek zijn beperkt je in je keuzes, maar gek genoeg komen er ook allerlei keuzes bij. Je moet belangrijke beslissingen nemen over dingen waar iemand anders niet bij stil hoeft te staan. Ik vind het maar moeilijk. Soms wou ik dat een ander de regie kon overnemen.

Ik heb vriendinnen die, als we een ijsje gaan halen, al keuzestress krijgen van het aanbod aan ijssmaken. Daar heb ik gelukkig geen last van. Maar de keuzes die ik nu voorgeschoteld krijg, geven me wél stress. Ik ben 25, heb een maagdarmziekte en een gedeeltelijke Wajong-uitkering. Besluiten nemen over mijn ziekte, werk en woonsituatie gaat moeizaam. Ik wil bijvoorbeeld helemaal niet over wel of niet opereren hoeven na te denken. De verantwoordelijkheid drukt zwaar op me. Mijn ouders en vriendinnen adviseerden me om hierover eens met een psycholoog te praten. Ik heb een afspraak gemaakt met psychologe en therapeut Els Ydo in Amsterdam. Zij ontvangt me op een zonnige donderdagochtend in haar spreekkamer.

Altijd zware medicijnen blijven gebruiken of opereren?

Ook kan ik kiezen tussen twee medicijnen. Maar ik vind beslissen eng. Hoe kan ik nou weten wat het beste is? Dit is toch echt iets voor de medisch specialist?

Els: ‘De eerste vraag die in me opkomt is of je wel genoeg informatie van je arts hebt gekregen? Zo niet, dan moet je daar zeker naar vragen. Je kunt alleen een besluit nemen als je genoeg over je opties weet. En mag ik heel eerlijk zijn? Hierover niet wíllen beslissen is eigenlijk best kinderlijk. Het is jouw lichaam en je wilt toch weten wat daarmee gaat gebeuren? Kiezen tussen twee medicijnsoorten met allebei andere vervelende bijwerkingen is lastig. Maar probeer het toch als fijn te zien dat je hier inspraak in hebt.’

‘Kon een ander de regie maar even overnemen’

Meer werken of niet?

M’n werk doet me goed en maakt me trots. Maar ga ik net iets te ver over m’n grens, dan speelt mijn ziekte weer op. In dat laatste geval moet ik weer veel – zo niet alle – stapjes terugzetten.

(Els vraagt naar mijn jeugd, gezinssituatie en de instelling van dierbaren). ‘Het antwoord hierop ligt aan je persoonlijke situatie. Uit jouw verhaal blijkt dat er een schuldgevoel bij je zit. Je bent opgevoed met een hard-werken-en-je-best-doenmentaliteit. Je wilt jezelf steeds bewijzen en vooral niet worden gezien als iemand die misbruik maakt van een uitkering. Onzin, want je weet heus wel dat je doet wat je kunt en dat je graag wilt werken. Daarom zeg ik tegen jou: als je net dat beetje extra energie overhebt, gebruik dat dan voor jezelf. Ik vind écht dat je moet zorgen dat je een leuk leven hebt. Dus niet ‘elk beetje’ meteen in werk stoppen.’

Weer eens lekker dansen op een feestje.

Het zou me mentaal goed doen, maar lichamelijk put het me uit. Ik moet er dagenlang van bijkomen en er veel andere dingen voor laten. De extra buikpijn en vermoeidheid voor lief nemen en gaan? Of toch thuis blijven? 

‘Het antwoord op deze vraag ligt er echt aan hoe belangrijk jij uitgaan vindt. Bovendien kijk ik naar je leeftijdsfase. Nu vind je uitgaan waarschijnlijk belangrijker dan op je 50e. Nog zoiets wat extra belangrijk is op jouw leeftijd: vriendschappen opbouwen. Als het met je gezondheid slechter gaat, heb je veel aan de steun van vrienden om je heen. Een feestje bezoek je vaak samen met vrienden. Dan vind ik uitgaan dus een gezonde investering.’ 

‘Kan ik het wel alleen?’

Op mezelf wonen of niet.

Ik woon nu nog bij mijn ouders. Zij helpen dus met koken en het huishouden. Het lijkt me erg fijn om mijn eigen woning te hebben. Maar mijn lichaam fluit me zo vaak terug. Kan ik het wel alleen? 

‘Ook hiervoor bestaat geen generiek antwoord voor iedereen met een chronische ziekte. Wat jou betreft, het lijkt dat jij door je ziekte minder zelfstandig bent voor je leeftijd. Toen je op je ziekst was en zelf weinig kon, heeft je moeder je moeten verzorgen alsof je weer een klein kind was. Waarschijnlijk heb je in je emotionele zelfstandigheid toen ook een stap teruggezet. Dit verklaart ook waarom je het nu moeilijk vindt om zelf belangrijke beslissingen te nemen. Op eigen benen staan voelt misschien eng maar je zegt het wel graag te willen. Dat is een normale behoefte. Het hoort bij je ontwikkeling als mens. Als jij op jezelf gaat wonen, riskeer je in het begin extra vermoeidheid en misschien lichamelijke achteruitgang. Maar het zal uiteindelijk veel opleveren. Je zult in korte tijd een enorme groeispurt ondergaan.’

Mijn bezoek aan Els heeft me aan het denken gezet. En het heeft me op een bepaalde manier gerustgesteld. Het was in ieder geval fijn om met een professioneel iemand over mijn onzekerheden te kunnen praten. Ik ben blij dat ik het advies van mijn ouders en vriendinnen heb opgevolgd.

Vind jij belangrijke keuzes maken ook lastig? Of heb jij hierin tips voor andere lezers? Laat hieronder je reactie achter.

Reacties

Reactie toevoegen

Laat hieronder je reactie achter. Het betekent een verplicht veld

Reactie beperkt tot 1000 tekens, nog 1000 over

Deze website maakt gebruik van cookies. Gaat u hiermee akkoord?

Ja, ik ben akkoord