UWV PLATFORM VOOR EN DOOR MENSEN MET EEN ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSUITKERING
Boek De jungles van autisme van Birsen Basar
Jungle doodlopende steiger, geen wegwijzer, werken, autisme, UWV
Mijn ziekte/beperking Blog

Werken met autisme

Birsen Basar spreekt regelmatig over werk en autisme. Ze won 30 september 2017 de Gouden Venus van Milo.

keer gelezen
1401

Mariëlle hoorde bij een themalunch Birsen Basar spreken. Birsen, die zelf klassiek autisme heeft, gaf een presentatie over werk en autisme. Mariëlle was geraakt door deze spreekster en haar boek ‘De jungle van autisme’. ‘Ik heb het boek de dag erna in één adem uitgelezen.’

Sociale interactie en communicatie zijn voor Birsen (1986) niet vanzelfsprekend. Ze voelt niet automatisch aan wanneer het tijd is voor een sociaal babbeltje. Zo bespreken haar collega’s bij de Gemeente Breda op maandagochtend hun weekend. Als ze denkt: ‘Nu is het mijn beurt’, loopt het anders dan gedacht. Birsen praat honderduit, tot een collega zegt dat ze te veel praat. Ze begrijpt het niet en voelt zich afgewezen. Een andere collega legt uit dat de betreffende collega het druk heeft en het niet slecht bedoelt. ‘Zeg dat dan gewoon!’, denkt Birsen dan. Wat voor anderen bot of direct kan overkomen, geeft haar juist duidelijkheid. 

Foto’s met lege plekken

In haar boek legt Birsen uit hoe zij haar dagen organiseert. Zij maakt ‘foto’s’ in haar hoofd die ze opslaat in haar brein. Hierop staat alles wat ze gaat doen. Zo ‘ziet’ ze precies hoe laat haar trein vertrekt, welke spullen mee moeten en wie ze zal ontmoeten. Onverwachte veranderingen maken haar volledig van slag: die geven een lege plek in haar foto, waardoor ze geen controle meer heeft en in paniek raakt. Foto’s van eerdere ervaringen geven haar houvast. Als ze ergens voor de tweede keer naartoe gaat, hoeft ze alleen maar de eerdere foto te raadplegen. Maar als de trein dan ineens niet rijdt … 

Beoordelingen op arbeidsvermogen: stress!

Wajongers worden beoordeeld op arbeidsvermogen, als gevolg van de Participatiewet. Onder hen bevinden zich mensen met autisme. Een groot deel van hen zit niet te wachten op de ‘goede bedoelingen’ van het kabinet om mensen te laten participeren. Als UWV de planning van de beoordeling bijstelt of als onduidelijk is wat Wajongers kunnen verwachten, zijn dat lege plekken op foto’s die mensen gek kunnen maken. Onduidelijkheid slaat de fundering onder het bestaan weg. Het is dus belangrijk die fundering terug te geven, met duidelijke informatie over wat er precies gaat gebeuren. Het heeft geen zin om iemand met autisme te stimuleren met ‘verleidelijke boodschappen’ over hoe fijn werken kan zijn en hoeveel je kunt genieten van sociale contacten op je werk. Daarvoor ontstaat pas ruimte in het hoofd als er geen dwang is en als je precies weet waarop je kunt terugvallen.

Veranderingen maken onzeker

In haar boek licht Birsen toe hoe moeilijk het was om een band te krijgen met haar collega’s. Pas na lange tijd durfde ze op iemand af te stappen en vragen te stellen als ze iets niet begreep. Ze neemt nu zelfs af en toe de telefoon op terwijl ze niet weet wie ze dan te spreken krijgt. Als collega’s iets aan haar vragen, voelt ze zich gewaardeerd en ‘belangrijk’, dat motiveert haar. Als collega’s niet weten hoe een verandering precies uitpakt en zeggen dat ze het wel zullen zien, snapt ze niet hoe zij dat kunnen. Voor Birsen is ‘we zien wel’ een jungle zonder wegwijzers.

Werken met mensen met autisme

Werken met mensen met autisme vraagt om begrip van werkgevers en collega’s. Duidelijkheid en vertrouwen geven zijn belangrijk. Maar ook bevestiging als iets goed gaat.

Na afloop van haar presentatie nam Birsen geen genoegen met het compliment dat ze het goed had gedaan. Zij vroeg meteen waaróm het goed was. Aan sociaal wenselijke antwoorden heeft ze namelijk geen boodschap. Aan eerlijkheid wel. Ik zou willen dat meer mensen zo openhartig en eerlijk waren.

Voor iemand met autisme is ‘we zien wel’ een jungle zonder wegwijzers.

Winnaar Gouden Venus van Milo

Birsen Başar is de winnaar van de Gouden Venus van Milo 2017. Uit de 100 genomineerden is zij door het publiek en de vakjury gekozen tot de meest inspirerende persoon met een beperking, die veel betekent voor anderen en de maatschappij. Birsen Başar (1986) is van Nederlands-Turkse afkomst en kreeg op 21-jarige leeftijd de diagnose klassiek autisme. Ze zet zich in voor de acceptatie en participatie van mensen met autisme over de hele wereld. In haar boeken doet ze openhartig verslag van haar leven. Naast haar werk bij de gemeente Breda is Birsen ambassadeur van de Nederlandse Vereniging voor Autisme. Ze was te zien in verschillende documentaires en tv-programma’s en is ook een veel gevraagd professioneel spreker. (Bron: goudenvenusvanmilo.nl)

Gepubliceerd op: 11-04-2016

Lees meer over

Autisme Boek

Reacties

Door Ria op maandag 11 april 2016, 19:05

Zou mevrouw Klijnsma hier misschien iets van op kunnen steken?

Mooi blog, Mariëlle.

Door Pam Brons op dinsdag 12 april 2016, 12:11

Zeer herkenbaar verhaal mooi samengevat.
Verhelderend voor iedereen... Mooi blog.

Door MariëlleB op woensdag 13 april 2016, 13:45

Beste Ria en Pam,

Dank voor jullie reacties. Ik zag dat er op het forum ook over gediscussieerd is. Daar zal ik ook nog even reageren.
Groet, Mariëlle

Reactie toevoegen

Laat hieronder je reactie achter. Het betekent een verplicht veld

Deze website maakt gebruik van cookies. Gaat u hiermee akkoord?

Ja, ik ben akkoord